Ngẫm

🎼🎼TẠI SAO CHÚNG TA THÍCH NGHE NHẠC BUỒN🎺🎵

Một nghịch lý tồn tại là chúng ta luôn tìm cách tránh đi những nỗi buồn trong cuộc sống nhưng chúng ta lại tìm và thích nghe những bản nhạc buồn. Tại sao chúng ta chọn nghe nhạc buồn?

Trong nghệ thuật, nỗi buồn là một cảm xúc thường được gắn liền với âm nhạc, thơ ca, phim ảnh. Chúng ta có biết bài hát ‘Someone Like You‘ của nữ ca sỹ Adele? Ca khúc đã đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc uy tín ngay từ những ngày đầu ra mắt và đạt 1.5 tỷ lượt xem tính đến thời điểm hiện tại. Ca khúc từng đoạt giải Giải Grammy cho Trình diễn solo Pop xuất sắc nhấtGiải Âm nhạc NRJ cho Bài hát quốc tế của năm. Hay bản nhạc cổ điển Requiem của Mozart, chúng ta được thưởng thức một tác phẩm xuất sắc. Ta cảm nhận được bầu không khí uy nghiêm của ngày Phán Xét Cuối Cùng. Những nốt nhạc đã lay động biết bao trái tim người yêu âm nhạc trong nhiều thế kỷ qua.

Trạng thái buồn

Theo Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ. (1994). Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần DSM-IV. Washington, DC: Hiệp hội. Buồn là một trạng thái tình cảm được đánh giá là tiêu cực. Biểu hiện đặc trưng: hưng phấn sinh lý thấp, giảm hoạt động thể chất, trạng thái suy sụp; thay đổi sự thèm ăn, tăng giấc ngủ, giảm hoạt động bằng lời nói; giảm sự tò mò hoặc tham gia vào thế giới; mất sự thích thú trong cuộc sống và sự trầm mặc. Khi nỗi buồn là mãn tính nó được coi là một bệnh lý tình cảm, gọi là trầm cảm.

Nỗi buồn trong âm nhạc

Cùng với niềm vui, sự tức giận và nỗi sợ hãi, nỗi buồn là một trong bốn cảm xúc thường được nghiên cứu trong âm nhạc và cảm xúc.

Những trải nghiệm âm nhạc sâu sắc và đẹp đẽ nhất thường gắn liền với âm nhạc buồn.

Sáu yếu tố âm thanh có liên quan đến giai điệu lời buồn
  1. âm vực thấp,
  2. chuyển động của âm vực nhỏ,
  3. yên tĩnh hơn,
  4. chậm hơn,
  5. phát âm lầm bầm hơn
  6. âm sắc tối.
Nhạc buồn
Photo by Fezbot2000 on Unsplash

Yếu tố đồng cảm

Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng âm nhạc buồn, có thể gợi lên những phản ứng cảm xúc mạnh mẽ ở người nghe. Những phản ứng này có thể được đặc trưng theo ba yếu tố cơ bản: Nỗi buồn thư giãn (Relaxing sadness), Nỗi buồn di chuyển (Moving sadness) và Nỗi buồn thần kinh (Nervous sadness). Nỗi buồn thư giãn được đặc trưng bởi cảm giác yên bình, sự bình yên và sự tích cực. Trong khi nỗi buồn thần kinh có liên quan đến cảm giác lo lắng, sợ hãi và tiêu cực.

Nỗi buồn di chuyển, yếu tố trở thành trọng tâm của nghiên cứu này. Nghiên cứu ghi lại một trải nghiệm mãnh liệt liên quan đến cảm giác buồn bã và cảm động, giữa gu âm nhạc và cảm nhận nỗi buồn. Kinh nghiệm về nỗi buồn thư giãn và nỗi buồn di chuyển nhận được xếp hạng tương đối cao. Trong khi yếu tố liên quan đến trải nghiệm cảm xúc tiêu cực, nỗi buồn thần kinh, nhận được xếp hạng rất thấp. Có thể những loại trải nghiệm tiêu cực mạnh mẽ đôi khi được gợi lên bởi âm nhạc buồn thực chất gắn liền với ký ức cá nhân (Van den Tol và Edwards, 2013; Peltola và Eerola, 2016)

Đối với một số người nghe, âm nhạc buồn trên có thể dẫn đến trải nghiệm cảm giác buồn bã thông qua các phản ứng đồng cảm với các đặc tính âm thanh đặc trưng của lời nói. Lời nói buồn như thấp, chậm, trầm lặng, lầm bầm, đơn điệu và âm sắc tối. Những âm thanh buồn sẽ có xu hướng gợi lên những cảm xúc buồn.

Nghịch lý của Aristotle

 Aristotle: the paradox of tragedy (how can pity and fear be enjoyable?)

Aristotle chỉ ra bản chất của nghịch lý trong việc thưởng thức sự thương hại và nỗi sợ hãi. Thứ nhất, cảm xúc tiêu cực là dạng tâm lý khó chịu. Thứ hai, nghệ thuật khiến chúng ta trải nghiệm những cảm xúc tiêu cực. Thứ ba, chúng ta tìm thấy sự thoải mái trong trải nghiệm này (Talon-Hugon, 2014).

Mối liên hệ giữa khả năng đáp ứng đồng cảm và thưởng thức âm nhạc buồn cho thấy có một số điều về phẩm chất cảm xúc. Nhạc buồn không chỉ là phẩm chất thẩm mỹ mà nó còn hấp dẫn và thu hút người nghe nhất định.

Sự đồng cảm đóng vai trò quan trọng trong cách chúng ta phản hồi với những giai điệu buồn. Đó là quá trình mà chúng ta có thể hiểu hay cùng cảm nhận nỗi đau mà người khác đang phải trải qua. Sự đau buồn của bản nhạc có khả năng đánh thức lòng trác ẩn và sự đồng cảm trong chúng ta.

Hoóc môn Prolactic 

Có hai loại nước mắt: nước mắt khó chịu (Irritant tears) và nước mắt tâm linh (psychic tears) – nước mắt cảm xúc. Nước mắt khó chịu phát sinh khi có dị vật bay vào. Nước mắt tâm linh nảy sinh khi bạn có cảm xúc cao độ. Đây có thể là cảm xúc khi chúng ta đau buồn cũng như hạnh phúc. Nhà hóa sinh William Frey phát hiện ra rằng nước mắt tâm linh thể hiện nồng độ cao của hóoc môn Prolactin.

Giáo sư David Huron từ Đại học bang Ohio đã tiến hành nghiên cứu trong lĩnh vực này và ông đã thảo luận về vấn đề này gần đây trên chương trình phát thanh của BBC World Service – The Why Factor.

Ông ấy nhìn vào lý do tại sao một số người thích nghe nhạc buồn và những người khác thực sự không thích. Ông tin rằng nó có liên quan đến 1 loại hóoc môn. Đó là Prolactin.

Nghiên cứu đã chỉ ra sự khác biệt giữa những người thích nghe nhạc buồn và những người không thích nghe nhạc buồn.

Một trong những điều mà chúng tôi quan tâm là “sự khác biệt giữa những người nghe nhạc buồn là những người yêu thích nó và những người nghe nhạc buồn nhưng không thể chịu đựng được nó”.

David Huron (School of Music, Ohio State University, USA)

Prolactin có cả ở nam giới và nữ giới, thường tăng cao ở phụ nữ mang thai và cho con bú. Khi chúng ta khóc, cơ thể cũng giải phóng prolactin. Prolactin như một chất hóa học có tác dụng an ủi và kiềm chế nỗi đau. Nhạc buồn đánh lừa bộ não tham gia vào một phải ứng bù trừ để phát tán đi prolactin, trong trường hợp không có chấn thương nào ở cơ thể nó sẽ tạo ra prolactic để bình tĩnh chống lại nỗi đau tinh thần.

Một số khác không thích nhạc buồn

Giáo sư Huron nhận định “một số người thích thưởng thức nhạc buồn vì nó giúp sinh ra đủ lượng prolactin hoặc nhiều hơn bình thường. Còn lại, những người không thích nhạc buồn bởi vì họ không nhận đủ prolactin. Họ sẽ chỉ cảm thấy những giai điệu nhạc buồn là vô cùng buồn tẻ và không giúp ích được gì”(David Huron, 2011).

Vì vậy, prolactin là một loại hormone khiến chúng ta cảm thấy thoải mái. Nếu cơ thể chúng ta giải phóng nó khi chúng ta nghe nhạc buồn, nó sẽ mang lại cho chúng ta cảm giác tốt. Nhưng nếu prolactin không được phát hành hoặc không đủ, chúng ta chỉ thấy bản nhạc buồn và tẻ nhạt. Nó không tác động khiến chúng ta vui lên.

Có một câu nói rất hay rằng: “Âm nhạc là tiếng vọng của cảm xúc”. Đôi khi, chúng ta yêu thích một bài hát không đơn thuần vì giai điệu đẹp hay ca từ ý nghĩa mà còn bởi những cảm giác trong trẻo và êm đềm chúng mang lại, vì chúng kể cho ta những câu chuyện cuộc đời mà ta tưởng như đã lãng quên đâu đó.

Tóm lại, có rất nhiều lý do khiến chúng ta nghe nhạc. Từ đơn giản, âm nhạc là chỉ để giải trí, thư giãn đến âm nhạc giúp ta tìm thấy được sự đồng cảm, đồng điệu trong tâm hồn. Nhạc buồn giúp ta thấu hiểu được người khác cũng như thấu hiểu được chính bản thân mình.

Bấm để đọc thêm!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *